Profil tal-Mentors fit-Tagħlim Ibbażat fuq ix-Xogħol

1. Issettjar tal-Kuntest

Mentor għandu rwol essenzjali x’jaqdi biex jipprovdi t-taħriġ meħtieġ lill-apprendisti. Sfortunatament ħafna huma esperti fil-qasam tekniku speċifiku tagħhom. Madankollu dawn in-nies huma lesti biex ikunu mentors f’kuntest ta’ tagħlim ibbażat fuq ix-xogħol? Il-mentors ma jaħdmux iżolati, u mhumiex magni. Għalhekk in-natura umana għandha titqies ukoll. Mentor effettiv jirrikjedi attributi u ħiliet kruċjali li flimkien jimlew il-profil ta’ mentor ta’ suċċess.

2. Il-Kwalitajiet ta’ Mentor

Sabiex nifhmu aħjar il-profil ta’ mentor, għandna nqisu xi eżempji ta’ kwalitajiet tajbin li huma mistennija minn xi ħadd biex iwettaq dan ir-rwol. Il-lista t’hawn taħt tinkludi xi eżempji. Huwa ta’ min jinnota li dan mhux eżawrjenti. Minkejja dan, żgur għandha sservi bħala bidu tajjeb għall-fehim tiegħek.

  • Ħiliet ta’ Komunikazzjoni Tajba
  • Ħiliet għall-Interrogazzjoni
  • Kapaċità li tisma’ b’mod attiv
  • Motivazzjoni
  • Prinċipji Etiċi
  • Ħiliet ta’ Taħriġ (pedagoġija)
  • Xewqa li tgħin lil ħaddieħor
  • Attitudni pożittiva
  • Intelliġenza emozjonali
  • Ħiliet ta’ Organizzazzjoni Tajba
  • Ħiliet fil-Ġestjoni tal-Ħin
  • Kapaċità li tipprovdi rispons kostruttiv
  • Kapaċità li tistabbilixxi, issegwi u tilħaq għanijiet professjonali
  • Onestà

3. Imur lil hinn minn rwol wieħed biss

Meta jkunu involuti f’attivitajiet ta’ mentoring, xi wħud jistgħu jaħsbu li dan jinvolvi ‘li wieħed jilbes kappell wieħed’. Fil-fatt, int tkun mitlub li tilbes kpiepel differenti. Int l-għalliem, il-konsulent, min jagħti pariri, il-mudell, il-motivatur u possibilment aktar. Proċess ta’ mentoring għandu jikkunsidra wkoll l-element uman, u għalhekk m’għandux ikun limitat biex jiffoka biss fuq il-ħiliet tekniċi.

 

4. Għandi l-ħiliet u l-attributi meħtieġa?

Din hija mistoqsija komuni li kull persuna fdata b’tali rwol tistaqsi. Huwa żball li taħseb li għax taf suġġett, jew int espert f’qasam, tista’ tkun konsulent ta’ apprendist. Il-proċess tal-ippjanar tal-iżvilupp personali jista’ jiġi applikat ukoll għal din is-sitwazzjoni.

L-Ewwel Pass – Wettaq awtovalutazzjoni u identifika l-bżonnijiet tiegħek

L-ewwel pass għandu jkun li tagħmel awtovalutazzjoni u tifhem il-punti tajbin u d-dgħufijiet tiegħek.

  • X’inhi s-sitwazzjoni attwali tiegħi?
  • X’jaħsbu oħrajn dwari f’termini ta’ mġieba, attitudnijiet u ħiliet?
  • Kif inqis lili nnifsi, f’termini tal-ħiliet u l-attributi meħtieġa minn mentor effettiv?

Tista’ tuża approċċi differenti, bħat-tmexxija ta’ SWOT personali jew l-użu ta’ kwestjonarju ta’ feedback komplut. Dan tal-aħħar huwa effettiv ħafna peress li jippermetti li jingħata feedback minn superjuri, kollegi, subordinati u anke klijenti, jekk applikabbli għall-kuntest tiegħek.

Fl-aħħar, l-iskop ta’ kwalunkwe għodda huwa li tikseb riżultati sinifikanti li mbagħad tista’ tanalizza u taġixxi fuqhom.

Interpreta kwalunkwe riżultat u identifika l-oqsma li jeħtieġu titjib. Barra minn hekk, aħseb dwar kif in-nuqqas tiegħek ta’ ċerti attributi u ħiliet, u wkoll il-punti tajbin tiegħek, jista’ jkollhom impatt fuq il-proċess ta’ mentoring tiegħek.

 

It-Tieni pass – Ipprepara Pjan ta’ Azzjoni

It-tieni pass għandu jkun li tħejji pjan ta’ azzjoni, dwar kif ser tittratta n-nuqqasijiet misjuba. Dan jista’ jkun permezz ta’ diversi mezzi, u skont iż-żona. Eżempji jinkludu, pariri, korsijiet ta’ taħriġ, parteċipazzjoni f’seminars u aktar. Għandek tikkunsidra wkoll kwistjonijiet bħall-ispejjeż, ir-riżorsi meħtieġa, l-appoġġ ta’ min iħaddem, fondi proprji eċċ. Għanijiet SMART (Specific, Measurable, Achievable, Realistic, Timely) huma importanti f’dan l-istadju.

 

It-Tielet pass – Implimenta l-Pjan

Dan huwa pass kritiku billi issa, għandek bżonn timplimenta l-pjan oriġinali.

 

Ir-Raba’ Pass – Evalwa u Irrevedi

L-aħħar pass għandu jkun, li tevalwa u tieħu l-azzjonijiet meħtieġa biex tiżgura li l-pjan jiġi segwit. Huwa pjuttost komuni li tirrevedi l-pjan inizjali u tagħmel bidliet. Din hija wkoll opportunità biex tirrifletti fuq il-proċess inizjali, u kif tista’ ttejjeb b’mod xieraq.